Mahaplawa Blog - A Geographical blog space


මහපොළොව මත සිටින අය

Wednesday, October 5, 2011

ආර්ථික වර්ධනයේ මුලස්ථානය නගරය වේ. එසේම සමාජීය හා පාරිසරික ගැටළු ඇති කරන්නේද නගරයයි.



           

 ගරයක් ලෙස සාමාන්‍යයෙන් හඳුනාගන්නේ දියුණු කාර්මික හා නිර්මිත පරිසරයක් ඇති අධික ජන සංකේන්ද්‍රණයක් හෝ දෛනික සංචලතාවය අධිකව දක්නට ලැබෙන බොහෝවිට කෘෂිකාර්මික නොවන ආර්ථිකයක් ඇති සමාජ, ආර්ථික, සංස්කෘතික  වශයෙන් සංකිර්ණ සම්බන්ධතා දක්නට ලැබෙන ප‍්‍රදේශයකි.  නමුත් නගර හඳුනා ගැනීමට පොදු නිර්වචනයක් නොමැති  අතර  විවිධ රටවල් තම තමාට ආවේනික ආකාරයට නගර හඳුනා ගනී. සමහර රටවල් නගර හඳුනා ගැනීමට ජනසංඛ්‍යාව, පරිපාලන සීමා, ශ‍්‍රමිකයන්ගේ සේවා නියුක්තිය කෘෂිකාර්මික නොවන අංශයේ වීම ආදී නොයෙකුත් සාධක භාවිතා කරනු ලැබේ.


              http://earthhabitat.files.wordpress.com/2010/02/urbanization2.jpg


          විවිධ කටයුතු සඳහා දෛනිකව නගරයට පැමිණෙන්නන්ගේ අරමුණු  ද විවිධ වේ. ජන සඃඛ්‍යාව විවිධ අපේක්ෂාවන් ඉටු කිරීමට නගරය වෙත ඒමට සෑම විටම උත්සහා කරයි. මුල් කාලයේ  ලෝකයේ නගර වල දක්නට ලැබුණේ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයන් හා ඒ ආශ‍්‍රීත වෙළද පොළකි. නමුත් කාර්මික විප්ලවය නිසා කාර්යය බහුල වන මිනිසා  තමා කර්මාන්ත ශාලාවේ සේවයේ නියුතු විට තමාගේ ආහාරය සකස් කිරීමේ වගකීම ග‍්‍රාමීය ගොවියාට නිරුත්සාහයෙන් පවරන ලදි. මේ නිසා කර්මික ආර්ථිකය එකල වර්ධනය වු නගර තුළ වැඩුනේ ආහාර පිළිබද ගැටළුවක් සහිතව නොවේ. නගරය, කාර්මිකරණය සමග අළුත්  විය. එසේ ම වර්ධනය විය නැතහොත් සකස් විය. මේ නිසා පරිණත ද  විය. මේ ආදි හේතු මතින් ලන්ඩනය 1810 දී ලොව ප‍්‍රථම මිලියන නගරය බවට පත් වේ.
             නගරයේ සෑම විටම ඒකරාශි වුයේ නිශ්පාදනයන්ගේ එකතුවකි. ඒ ඒ නිෂ්පාදනයන් මිලට ගැනීමට හෝ විකිණිමට අවශ්‍ය වු විට සියළු දෙනා නගරයට රැස් විය. මේ හේතුවෙන් එදා මෙන්ම අද ද නගරය ආර්ථිකයන් එකතු වන තැනක් ලෙස හදුනා ගත හැක. ධනවාදය මුල්කර ගත් ආර්ථික පද්ධතියක් ලොව ආර්ථිකයේ දිශානතිය සකස් කරන නිසා ලාභය/  හෝ මුදල එකතු වන තැනක් ලෙස නගරයට ලැබෙන මුල්‍යාධිකාරය මතින් ගොඩනැගෙන ආධිපත්‍ය විසින්,  නගරය ජනාවාස පද්ධතිය තුළ බලවත් බවට පත් කර ඇත. නිර්දය ලෙස ලාභ උපැයිමේ චේතනාව නිසා හෝ මුදලත් සමග හිමිවන බලය නිසා හෝ ධනවත් බව යනු තෘප්තියට පත්වන්නක් නොවේ.
            මෙසේ ලාබය ම අරමුණු කරගන්නා බැවින් සමාජ හා සස්කෘතික සිරිත් විරිත් වැනි රාමු තුළ එකරාශිවීම වෙළදපොළට බාධා ඇති කරයි. මේ හේතුවෙන් නගරය තුළ වර්ධනය වු සමාජ / සංස්කෘතික ප‍්‍රතිවිරෝධයක් දැකිය හැක. සමාජ අපචාර, ගණිකා වතෘතිය, ළමා අපයෝජන, මත්ද්‍රව්‍ය ඇබ්බැහිය, මංකොල්කෑම්, අපරාධ, වංචා, දුෂණ, ආදී නොයෙකුත් විෂමාචාරයන් දක්නට ලැබේ.
             නිර්මිත පරිසරයක් ගොඩනැගිම සදහා නගරයක් පළමුවෙන්ම පරසරයට හානි කරනු ලබයි. ඉදිකරන ලද පරිසරය නිසා උද්ගත වන ගැටළු අතර තාප දුපත් නිර්මාණය වීම, ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යෑම, නගරය ආශ‍්‍රීත පරිසරය දුෂණය වීම, නගරය ආශ‍්‍රීත වායු ගෝලයේ සංයුතිය වෙනස් වීම, ජලය දුෂණය වීම දැකිය හැක.
කාර්මික විප්ලවයෙන් පසු ගත වු සෑම වසරකම වායු ගෝලීය CO2  ප‍්‍රමාණය දිනෙන් දින ඉහළ යන ලදී. දැනට වායු ගෝලයේ පවත්නා වායුගෝලිය CO2 ප‍්‍රමාණය වායුගෝලිය එකක මිලියන 1 කට CO2 ඒකක 394 ක් පමණ වේ. 


 http://earthhabitat.wordpress.com/2010/02/25/urbanization/

          කාර්මික විප්ලවයට පෙර කාලයේ එනම්  වර්ෂ 1750 -1800 කාලයේ මේ අගය 280 ක් විය. පසුගිය ශතවර්ශය තුළ ඉතා සිග‍්‍රයෙන් වර්ධනය වී ඇත්තේ කාර්මිකරණය නාගරිකරණය ආදි ක‍්‍රියාවලි වල බලපෑම හේතුවෙනි. මිනිස් ඉතිහාසයේ වැඩිම CO2 ප‍්‍රමාණයක් නිකුත් කර ඇත්තේ 2010 වසරේ වන අතර එය මෙටි‍්‍රක් ටොන් බිලියන 36.8 ක් වේ.
            මේනිසා ඉතාම පැහැදිලිව සමාජීය හා පාරිසරික ගැටළු ඇති කරන්නේ ද නගරය බව මින් තහවුරු වේ.

No comments:

Post a Comment

මේ බ්ලොග් ලිපි ගැන ඔබට හිතෙන දේ?

මහපොළොව ගැන දන්න අය ...